Verdraaid simpel

In een handomdraai van een academische tekst een beknopte populair-wetenschappelijke boodschap maken? Verwissel de eerste en laatste alinea’s.

Stadsvogels
Wetenschapsvoorlichter Nadine Böke publiceert op 13 februari op Wetenschap24 een artikel over het effect van stadslicht op vogels. Binnen drie regels weten we dat vogels in de verlichte stad eerder denken dat het paartijd is dan vogels op het donkere platteland. In het wetenschappelijke artikel uit de Proceedings of the Royal Society op basis waarvan Böke het artikel schreef, staan deze resultaten pas in hoofdstuk 3, na een achtergrondschets en een beschrijving van de onderzoeksmethode. Zelfs in de abstract staan de resultaten niet bovenaan (NB: artikel alleen te lezen bij abonnement).

Böke heeft van een academische tekst een populair-wetenschappelijke gemaakt door de structuur om te draaien: de resultaten worden aan de achterkant weggeplukt en naar de voorkant gehaald. Naast het weglaten van jargon, het vertalen van cijfers naar de menselijke maat en het gebruiken van voorbeelden en metaforen, is het omdraaien van de structuur een veelgebruikt populariseringstrucje (bekijk bijvoorbeeld ook eens de online cursus wetenschapsjournalistiek van de World Federation of Science Journalists (p.11 over structuur)).

Conclusies? So what?
Deugde het genoemde wetenschappelijke artikel dan niet? Toch wel. Wetenschappelijke stukken kennen een vast stramien. Grofweg: probleemstelling, methode, resultaten, conclusies en suggesties voor verder onderzoek. Als je dat als wetenschapper gebruikt weten vakgenoten precies wat ze aan je hebben. De onderzoeksresultaten en conclusies zijn niet per definitie belangrijker dan de andere paragrafen.

Het is daarom prima om de resultaten en conclusies helemaal onderaan te zetten in een academisch stuk, zoals de samenvatting van een proefschrift (in dit geval van collega Jeroen de Joode die in juni 2012 promoveerde op de regulering van de Europese gasinfrastructuur). Sterker nog: sommige onderzoekers zeggen in hun samenvatting alleen maar dat er conclusies zijn en niet welke.

Conclusies! Yes!
Precies andersom werkt het bij een populair-wetenschappelijke tekst, of het nu een persbericht is, een brief aan een kamerlid, een pitch bij een bedrijf of een blog. De eerste alinea van je stuk is bedoeld om je lezers warm te maken. Wat hen vooral boeit is: wat zijn de resultaten en what’s in it for me? Populaire teksten beginnen daarom in de regel met resultaten en conclusies. Bij nieuws- en persberichten is dat het duidelijkst te zien. Zie bijvoorbeeld het persbericht dat we maakten n.a.v. de promotie van De Joode.

Omdraaitruc
Het omdraaitrucje is niet nieuw. Ik vermoed dat vele wetenschapsjournalisten en -voorlichters als eerste de laatste alinea lezen als ze een wetenschappelijk artikel op hun bureau krijgen. Met de opkomst van de Wetenschapper 2.0 is het tijd om het trucje ook met wetenschappers te delen. Het is immers verdraaid simpel.

 

Advertenties

7 thoughts on “Verdraaid simpel

  1. Helemaal waar voor de “body” van een artikel. Maar voor een abstract zou je moeten beginnen met de results, dan “waarom” en dan pas het “hoe”… Je schrijft een wetenschappelijk artikel voor reviewers (sorry, is waar…) en dat zijn soms net mensen.

    • Eens: dat zou wel beter zijn. Toch begonnen de meeste abstracts die ik heb doorgelezen voor dit blog (in het Repository en de Wetenschapsagenda) nog vaak met achtergrond, aanleiding, methode etc.

  2. Ik vermoed dat ook wetenschappers meestal eerst de conclusie lezen, al zal toch heel vaak ook een conclusie in het abstract staan. En dat is het allereerste wat iemand leest

  3. Pingback: Verdraaid simpel « wetenschapper20

  4. Het is daarom verdraaid handig dat men in de medische wetenschappen steeds meer met gestructureerde samenvattingen werkt. Onder de kopjes ‘resultaten’ en ‘conclusies’ kun je dan snel vinden waarom je het artikel wel of niet zou moeten lezen. Een goede redactie zal ook voorkómen dat je in de samenvatting alleen maar leest ‘dat er conclusies zijn’.
    Maar wees op je hoede, want de resultaten en de conclusies in de samenvatting zijn ook de plaatsen waar je bedacht moet zijn op al te positief geformuleerde bevindingen. Zie: http://jama.jamanetwork.com/article.aspx?articleid=185952 (en geniet van de fraai gestructureerde samenvatting).

  5. Pingback: Voorbeeld eerst! | Michel's Blog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s