Het klimaat verandert. Duh.

Als je als onderzoeker of student je publiek niet ‘Duh’ maar ‘Goh’ wilt laten denken, maak je maatschappelijke relevantie dan nooit groter dan het probleem dat je daadwerkelijk hebt opgelost.

Als lid van de voorselectiejury van een landelijke scriptieprijs zie ik jaarlijks een hoop samenvattingen en elevator pitches voorbij komen van studenten die zijn afgestudeerd op het onderwerp duurzame energie. Om aan te geven hoe nuttig hun onderzoek is, starten de studenten hun pitches vrijwel allemaal met ‘de aarde warmt op’, ‘de zeespiegel stijgt’ en ‘fossiele brandstoffen raken op’. Ik begrijp heel goed dat studenten en onderzoekers deze context aanvoeren om aan te geven dat ze een nuttige bijdrage leveren aan een groot probleem, maar het zegt niets over de relevantie van hun onderzoek. Erger nog: het publiek haakt af.

Afbeelding 

(foto: orkaan Isaac. Bron: NASA GOES project)

Open deuren

Voor het publiek dat naar presentaties luistert of voor journalisten die een persbericht lezen, zijn deze uitspraken open deuren. Deze informatie mag je bij hen ondertussen als bekend veronderstellen. Een uitnodiging voor beleidsambtenaren gespecialiseerd in duurzame steden, hoef je niet te beginnen met ‘Steeds meer mensen wonen in stedelijk gebied’. En waarom zou je een vergadering over de inrichting van werkplekken starten met ‘We worden ook op het werk steeds afhankelijker van ICT’? Deze open deuren zijn overbodig, ze snoepen tijd af waarin je ook iets over je eigen onderwerp had kunnen zeggen en ze verkwisten tijd en aandacht van je publiek.

Te grote problemen

Bovendien is het genoemde probleem veel groter en abstracter dan het betreffende onderzoek ooit kan oplossen. Laten we eerlijk zijn: een onderzoeker die een manier heeft bedacht en getest om met zilveren nanodeeltjes het rendement van zonnecellen te vergroten, heeft niet het wereldenergieprobleem opgelost. Wat hij wel heeft opgelost is het probleem van een laag rendement van een bepaald type zonnepaneel. In de toekomst kan dit type zonnepaneel meer stroom opleveren. Hartstikke nuttig onderzoek dus en bovendien nieuw en interessant voor je toehoorders.

Een stap verder, maar alleen als nodig

Het juiste niveau van relevantie kiezen, klinkt trouwens gemakkelijker dan het is. Als je in je onderzoek micro-organismen genetisch zo hebt aangepast dat ze moeilijk verteerbare suikers kunnen verteren, zal een buitenstaander moeite hebben te snappen waarom dat nuttig is. In dat geval ga je een stap verder: ‘op deze manier kunnen niet-eetbare plantendelen worden omgezet in biochemicaliën’. Het verhaal over de concurrentie van eetbare biomassa met voedselvoorziening kun je dan als bekend veronderstellen en achterwege laten.

Niet duh! Maar Goh!

Als wetenschapsvoorlichter wijs ik onderzoekers en studenten er altijd op in presentaties of interviews zo snel mogelijk duidelijk te maken wat het nut is van hun onderzoek voor de maatschappij. Collega Michel van Baal schreef onlangs ook al in een blog dat de W’s Wow en Waarom essentieel zijn om wetenschap en techniek te ‘pitchen’ aan bijvoorbeeld de media. Maar daar hoort in feite nog een advies bij: als je je publiek niet ‘Duh’ maar ‘Goh’ (lees ook eens de blog van collega Roy Meijer over het Goh-moment) wilt laten denken, maak dan je maatschappelijke relevantie nooit groter dan het probleem dat je daadwerkelijk hebt opgelost.

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s